1.Σκηνή Πρώτη

(Η ιδέα για αυτές τις συνεντεύξεις γεννήθηκε μέσα από μια ανάγκη για καταγραφή μιας στιγμής ιδιαίτερα δημιουργικής για το κυπριακό θέατρο: μια νέα γενιά δημιουργών είναι πιο παραγωγικοί από ποτέ, μια παλιότερη γενιά μπολιάζεται και δημιουργεί μέσα σε ένα ιδιαίτερα γόνιμο κλίμα. Οι συνεντεύξεις δίνουν έμφαση, αλλά όχι αποκλειστικά, στη θεατρική γραφή, και στοχεύουν στο να ανακαλύψουν, κατά τη διάρκεια μιας άνετης, ανεπίσημης, ειλικρινούς συζήτησης, ουσιαστικές πτυχές της δημιουργικής διαδικασίας.)

Σκηνή Πρώτη: Μαρίνα Βρόντη-Βαλεντίνος Κόκκινος

Αρχίζουμε την κουβέντα μας με τραγούδι: οι δυο τους ξαφνικά, αυθόρμητα, αρχίζουν να τραγουδούν μαζί το “Αργοσβήνεις Μόνη”, και μετά μου βάζουν να το ακούσω στο youtube: την εκδοχή των Imam Baildi. Απολαμβάνουμε για λίγο το τραγούδι πριν αρχίσουμε και θυμάμαι ότι πάντα στην πρόβα έρχονται τραγουδώντας ή ακούγωντας δυνατά μουσική από το smartphone τους. Σήμερα μαθαίνω ότι και οι δυο τους γράφουν ακούγοντας μουσική. “Όλα είναι μουσική” μου λέει αργότερα ο Βαλεντίνος κατά τη διάρκεια της κουβέντας μας γύρω από τη διαδικασία της δημιουργίας. 

Η Μαρίνα Βρόντη και ο Βαλεντίνος Κόκκινος είναι ηθοποιοί που ξεχωρίζουν σε μια έντονα δημιουργικη περίοδο για το θέατρο στην Κύπρο. Σήμερα μιλάμε για τη δουλειά του ηθοποιού αλλά και για μία άλλη τους ιδιότητα, λιγότερο γνωστή: την ενασχόλησή τους με τη θεατρική γραφή, και ειδικά τη συνεργασία τους ως συγγραφικό ζευγάρι…

Ο Βαλεντίνος έχει δουλέψει σε συγγραφικές ομάδες για πολλές επιτυχημένες παραστάσεις. Για το έργο “Evelyn-Evelyn” (ομάδα Paravan, σκηνοθεσία Λέα Μαλένη) κέρδισε το κρατικό βραβείο θεάτρου για καλύτερη διασκευή.

Η Μαρίνα έχει δημιουργήσει ενδιαφέρον γύρω από τη συγγραφική της ιδιότητα δημοσιεύοντας στο διαδίκτυο δείγματα γραφής της σχεδόν καθημερινά. Αυτή τη στιγμή οι δυο τους έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους και το πρώτο τους θεατρικό έργο ανεβαίνει στη σκηνή: πρόκειται για το “Το Τρίο του Πόρτο Σουένιο” σε σκηνοθεσία Μάριου Κακουλλή.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Συχνοί συνεργάτες και στο σανίδι, αυτές τις μέρες είναι σε περιοδεία με το “Φορτουνάτο”, μια παραγωγή του Φανταστικού Θεάτρου. Τους προτρέπω να μιλήσουν λίγο για την παράσταση…

Μαρίνα: Είναι μια μαγική παράσταση! Νιώθω μια ανάταση, λες και μου συμβαίνει κάτι μαγικό. Με συγκινεί κάθε φορά που τελειώνει γιατί θα ήθελα να κρατήσει 8 ώρες για να το χορτάσω… Στις μέρες μας λείπει από το θέατρο για μένα η αρχική και η μαγική φόρμα του θεάτρου. Έχουν γίνει όλα ακαταλαβίστικα, έχουν γίνει όλα “αλλιώς”. Γιατί να γίνουν αλλιώς αφού ένα χέρι που σε ακουμπά είναι ένα χέρι που σε ακουμπά. Με συγκινεί η καθαρότητα και η απλότητα του Φορτουνάτου. Χωρίς να σνομπάρω τις καινούργιες φόρμες! Αλλά έχουν γίνει πια τόσο πολλές, είναι παντού, έτσι όταν βλέπεις κάτι απλό, δηλαδή ένα φιλί στο θέατρο, σε συγκινεί τόσο πολύ γιατί είναι πραγματικό. Η πρόθεση είναι αγνή και καθαρή. Κι αυτό αγγίζει πολύ το θεατή.

Βαλεντίνος: Με συγκινεί η επαφή με ένα θέαμα από τα σπάργανα του θεατρικού γίγνεσθαι: λες και πάμε πίσω, γινόμαστε ένα αναγεννησιακό μπουλούκι που ταξιδεύει για να πει μιαν ιστορία. Και θέλει να την πει με εντιμότητα και ειλικρίνεια. Αυτό που με συγκινεί, που με ενδιαφέρει στο θέατρο είναι να μπορώ να ακολουθήσω την ιστορία και να έχουν ειλικρίνεια και αλήθεια οι χαρακτήρες.

Φωτο 3 Βαλεντίνος-Μαρίνα

Photo Credit: Βαλεντίνος Κόκκινος

Μαρίνα: Οι νέοι καλλιτέχνες προσπαθούν να φέρουν κάτι καινούργιο και καλά κάνουν. Αλλά προσωπικά μου λείπει η καθαρότητα, η απλότητα. Επίσης για μένα σαν ηθοποιό είναι συγκινητικό το συναίσθημά μου να μπορεί να ακολουθεί τη δράση μου! Τόσο απλό…

Βαλεντίνος: Η καινοτομία πρέπει να έχει να κάνει με το έργο. Τί θέλει να πει το έργο και ποια φόρμα είναι η κατάλληλη φόρμα για να το μεταδώσει; Η βάση της φόρμας πρέπει να είναι το έργο. Φυσικά αυτή η απλότητα που δεν επιζητεί εντυπωσιασμούς, που δεν βασίζεται σε εφφέ, έχει και ρίσκο: οι ηθοποιοί είναι αντιμέτωποι με το κοινό.

Μαρίνα: Και είναι τόσο έντιμοι ηθοποιοί, η Τζωρτζίνα Τάτση, η Άντρια Ζένιου, ο Νεκτάριος Θεοδώρου, ο Αντρέας Κούτσουμπας. Είναι έντιμοι και έχουν ήθος. Είναι ηθο-ποιοί.

Βαλεντίνος: Είναι ωραίο να δουλεύεις με ανθρώπους που σας συνδέει η αγάπη και το κοινό όραμα. Έτσι υπηρετούμε καλύτερα τη δουλειά μας. Θέλω να είμαι σε μια ομάδα όπου υπάρχει αγάπη και δίπλα από ανθρώπους που θαυμάζω στην δουλειά τους.

Τί είναι λοιπόν αυτό που τους οδήγησε στη συγγραφή;

Βαλεντίνος: Με το που έμαθα να γράφω πήρα ένα  γαλάζιο τετράδιο και άρχισα να γράφω. ‘Ηταν μια ανάγκη και μια διαφυγή για μένα να γράφω ιστορίες. Ιστορίες που ήταν δικά μου νανουρίσματα. Η μάνα μου διάβαζε πάρα πολλά βιβλία. Αλλά για μένα ήταν μια βιολογική ανάγκη. Με το που έμαθα να γράφω άρχισα να γράφω ιστορίες. Το πρώτο μου θεατρικό ήταν στο Λύκειο, αφού άρχισα να διαβάζω θέατρο. Άρχισα να ανακαλύπτω το δραματικό διάλογο, το πώς εκφράζεται ένας άνθρωπος άμεσα. Αυτό με μάγεψε. Με μάγεψε ιδιαίτερα ο Σαίξπηρ. Όσον προχωρά ο καιρός αυξάνονται στον υπολογιστή μου τα κείμενα… Έχω συνεργαστεί με πολλές συγγραφικές ομάδες. Με τη Μαρίνα Βρόντη πρωτοσυνεργαστήκαμε για ένα project που ονομαζόταν Disco Drama: γράψαμε ένα έργο γύρω από 15 τραγούδια disco, μέσα σε 10 ώρες, και το ερμηνεύσαμε επίσης! Το χαρήκαμε και έτσι όταν μου ζητήθηκε να γράψω ένα θεατρικό έργο τελευταία σκέφτηκα αμέσως ότι θα ήθελα να επαναλάβω αυτή τη σχέση με τη Μαρίνα, αυτή τη συγγραφική συνεργασία. Είναι πολύπλευρη συνεργασία, υπάρχει επικοινωνία μεταξύ μας και χαρά για τη δημιουργία.

Πάμε λίγο πίσω, στα πρώτα σας “βήματα” στο γράψιμο.

Μαρίνα: Είμαι από μικρή ερωτευμένη με τη λογοτεχνία. Από μικρή έχω μανία με τα βιβλία. Στο σχολείο είχαμε το “Σκέφτομαι και Γράφω” και έγώ αυτό το πήρα κυριολετικά: ό,τι σκεφτόμουν το έγραφα! Στο Λύκειο έμαθα δακτυλογραφία και οι γονείς μου μου πήραν μια γραφομηχανή Remington! Έτσι άρχισα να γράφω ακατάπαυστα. Έγραψα ένα ταιράστιο θεατρικό έργο από τα 15 μέχρι τα 17. Αλλά ήταν πολύ κακό… Σαν βραζιλιάνικη σειρά. Έτσι άρχισα να γράφω μόνο ημερολογιο για κάποια χρόνια, μέχρι που με ενθάρρυνε ένας καθηγητές μου, ο Λεωνίδας Μπαλάσκας, να συνεχίσω να γράφω, αφού διάβασε τα ποιήματα μου. Για μένα το Facebook έχει τη λειτουργία  να μπορω να εκφραστώ, να λυτρωθώ από σκέψεις που έχω μέσα μου, να τις μοιραστώ, με απόλυτη ελευθερία.

Με το Βαλεντίνο τώρα δουλεύουμε το “Τρίο του Πόρτο Σουένιο” που είναι έτοιμο να ανέβει, σε σκηνοθεσία Μάριου Κακουλλή, και σε παραγωγή του ίδιου και της Ειρήνης Ανδρονίκου.

Βαλεντίνος: Το έργο αυτό γράφτηκε σε γρήγορο ρυθμό, με πολλούς περιορισμούς, με πολλά συγεκριμένα δεδομένα της παραγωγής και κατευθυντήριες γραμμές και για ένα συγκεκρινένο cast. Εμείς όμως αποφασίσαμε να  πάμε κόντρα σε όλ’αυτά.  Και να βρούμε αυτό μας εξιτάρει εμάς τους ίδιους σε σχέση με το υλικό, να επικοινωνήσουμε εμείς με αυτό σε μια κοινή πορεία.

Πώς είναι το να γράφουν δύο άτομα μαζί; Πώς είναι αυτή η διαδικασία;

Μαρίνα: Μοιράζεσαι τη σκέψη σου, εκτίθεσαι, σε εκπλήσσει αυτό που σκέφτεσαι και σε εκπλήσσει και ο άλλος, σε εκπλήσσει το πώς συναντιούνται δύο μυαλά. Επίσης πρέπει να γίνουν διαφωνίες, συζητήσεις, αυτό το παίδεμα προσφέρει στη γραφή ένα καλύτερο αποτέλεσμα. Γιατί πρέπει να ικανοποιηθούν και οι δυο εξ’ίσου.

Υπάρχουν πολλές αστείες στιγμές. Ακούμε πάρα πολλή μουσική. Κάνουμε πολύ διάλογο πριν. Υπάρχει ενθουσιαμός.

Βαλεντίνος: Πάνω απ’όλα: είναι μια σχέση. Σε μια σχέση πρέπει να υπάρχει φλερτ. Πρέπει να υπάρχει παιχνίδι. Αφού πρόκειται για δημιουργία, και η γραφή είναι μέσο έκφρασης και ανάγκης, έπρεπε να υπάρει και μια ζωντανή σχέση μεταξύ μας. Και σε μια σχέση πρέπει να διεκδικείς τον άλλο. Έγινε σε κάποιες στιγμές κάτι μαγικό: δεν ξεχωρίζαμε τί είναι αυτό που γράφει ο Βαλεντίνος και τι γράφει η Μαρίνα, υπήρχε ένας τέλειος συγχρονισμός. Η γραφή μας ξεπέρασε, έγινε κάτι πάνω από εμάς.

Μαρίνα: Όταν τελειώσεις ένα θεατρικό και το παραδώσεις στο σκηνοθέτη, έχεις πάντα αυτή την αγωνία αν εκείνο που είχες στο μυαλό σου θα πραγματοποιηθεί, Και το παραδίδεις με φόβο… Έτσι λέω ότι εγώ έχω ένα παιδί με το Βαλεντίνο Κόκκινο… Το “Τρίο του Πόρτο Σουένιο”…

Βαλεντίνος: Αναρωτιόμασταν, καθώς το παραδίδαμε, αν θα το αγαπήσουν όσο το αγαπήσαμε εμείς! Είναι μια μεγάλη στιγμή, δύσκολη, όταν παραδίδεις το τελειωμένο κείμενο, το οποίο δεν είναι πια δικό σου…

H συζήτηση προχωρά στο θέμα της υποκριτικής, και της σχέσης της με το γράψιμο. Και οι δυο “παίζουν” όταν γράφουν…Και είναι πλάσματα της σκηνής και της συνεργασίας, ως ηθοποιοί. Αλλά όταν μιλούν για την πρώτη τους αγάπη, που είναι η υποκριτική, όταν μιλάνε για το θέατρο, είναι με τόσο πάθος που ξαφνικά όλα είναι ξεκάθαρα: και οι θυσίες, και το θάρρος μπροστά στις δυσκολίες, και η απόλυτη αφοσίωση στη δουλειά τους.

Μαρίνα: Ο πατέρας μου ήταν ηθοποιός. Όταν κατάλαβα, από μικρή ηλικία, ότι μέσω της υποκριτικής μπορείς να γίνεις κάποιος άλλος, έστω και για λίγο να αποποιηθείς το φορτίο της δικής σου ύπαρξης, μαγεύτηκα, και ήξερα σίγουρα ότι αυτό θέλω να κάνω στη ζωή μου… Οι ηθοποιοί είναι μαγικά πλάσματα γιατί συσσωρεύουν στην ψυχή τους όλες αυτές τις ιστορίες, τις σχέσεις, τους χαρακτήρες, που βιώνουν στη σκηνή.

Βαλεντίνος: Περνούσα ώρες μόνος μου στο σπίτι, έτσι εφτιαχνα ιστορίες και έπαιζα εγώ όλους τους ρόλους. Έπειτα, στην Κύπρο μεγάλωσα βλέποντας σπουδαίους καλλιτέχνες στη σκηνή, και νιώθω τυχερός γι’αυτό. Είδα τη Τζένη Γαϊτανοπούλου, τη Δέσποινα Μπεμπεδέλη, το Σταύρο Λούρα, την Αννίτα Σαντοριναίου, τη Λένια Σορόκκου, μια γενιά μεγάλων ερμηνευτών που σημάδεψαν την ψυχή μου. Και μετά, σπουδάζοντας στην Αθήνα ψυχολογία στην Πάντειο, είδα σπουδαίες παραστάσεις και είχα εμπειρίες σχεδόν υπερβατικές. Το θέατρο στην Αθήνα, τόσο σημαντικό κομμάτι της κουλτούρας και της ζωής των ανθρώπων, μου έχει προσφέρει αξέχαστες  στιγμές.

Η κουβέντα περνά για λίγο στην Αθήνα, τη μαγική πόλη όπου και οι δύο πέρασαν αρκετά και καθοριστικά χρόνια. Η πόλη του θεάτρου και των έντονων συζητήσεων, που φαίνεται να έχει τη δραματική τέχνη μέσα στο DNA της. Και για τους δυο ήταν ορόσιμο και πηγή έμπνευσης.

Και η Κύπρος όμως, το μέρος όπου επέλεξαν να ζήσουν και να δημιουργήσουν, είναι σημαντική γι’αυτούς, με όλα τα ανάποδα και τα δύσκολα. Είναι κομμάτι της ψυχής τους.

Κι έτσι το καινούργιο θεατρικό έργο το οποίο δουλεύουν μαζί έχει να κάνει με τον τόπο τους.

Βαλεντίνος: Δεν μπορούμε ακόμα να αποκαλύψουμε λεπτομέρειες για το έργο αλλά μπορούμε να πούμε λίγα πράγματα…Ας πούμε για την ιστορική περίοδο στην οποία διαδραματίζεται.

Μαρίνα: Η δεκαετία του ’70 στην Κύπρο σημαδεύτηκε από τον πόλεμο. Και αυτό το κομμάτι της ιστορίας κυριάρχησε στον τρόπο που η δική μας γενιά μεγάλωσε μαθαίνοντας για το παρελθόν του τόπου μας. Αλλά υπήρχαν κι άλλα πράγματα στη δεκαετία του 70 πρίν από το 74, ήταν μια ωραία δεκαετία. Και θελήσαμε να ψάξουμε αυτή τη δεκαετία, να εμπνευστούμε από την Κύπρο του 70 πριν το πόλεμο.

Βαλεντίνος: Δεν εννοούμε ότι το 74 δεν ήταν και δεν είναι σημαντικό. Το αντίθετο. Είναι κάτι που συνεχίζει να μας καθορίζει, μας έχει σημαδέψει. Αλλά θέλουμε να μάθουμε και να γράψουμε για τον κόσμο εκείνης της εποχής πέρα απ’αυτό.

Θα περιμένουμε λοιπόν με μεγάλο ενδιαφέρον το επόμενο “παιδί” του Βαλεντίνου και της Μαρίνας. Αυτή τη φορά φαίνεται να κάνουν ένα βήμα μπροστά, να καταπιάνονται με κάτι εντελώς διαφορετικό. Αλλά είναι άνθρωποι που δε φοβούνται να παίρνουν μεγάλα ρίσκα. Και επειδή είναι καλλιτέχνες που παθιάζονται με τη δουλειά τους και δουλεύουν με ακεραιότητα και επιμονή, είμαστε πολύ αισιόδοξοι… 

Advertisements